เคสที่ 29 — AR: SO 3 รายการ (ผสม VAT) → รับมัดจำ 50% → ใบแจ้งหนี้ Pre-order → DO → รับรู้รายได้แยกตามรายการ

ตัวเลข:

• Item A (VAT 7%): 1 × 80,000 = 80,000 + VAT 5,600
• Item B (ไม่มี VAT): 2 × 40,000 = 80,000 + 0
• ค่าจัดส่ง (ไม่มี VAT): 10,000 + 0
• รวม: 170,000 + VAT 5,600 = 175,600
• มัดจำ 50%: 87,800 (VAT pro-rated 2,800)
• จ่ายส่วนเหลือ: 87,800 (VAT pro-rated 2,800)

สถานการณ์: ลูกค้าซื้อสินค้า 2 รายการที่แตกต่างประเภท — รายการแรกต้องเสีย VAT 7% รายการที่สองไม่ต้องเสีย VAT (เช่น สินค้าเกษตรตามมาตรา 81) บวกค่าจัดส่งที่ไม่มี VAT จ่ายมัดจำ 50% ก่อน

Flow

1

SO 3 รายการ (ผสม VAT)Item A 80k (VAT) + Item B 80k (ไม่มี VAT) + จัดส่ง 10k

2

รับมัดจำ 50% = 87,800VAT pro-rated 2,800 (เฉพาะส่วน Item A)

3

ใบแจ้งหนี้ Pre-orderCr Deferred Pre-order 170k / Cr Suspense VAT 2,800

4

ออกใบกำกับภาษีหลักครอบคลุมทั้ง 3 รายการตาม §86/4

5

DO ส่งของ (เฉพาะรายการสินค้า)ค่าจัดส่งไม่ใช่ inventory จึงไม่อยู่ใน DO

6

รับรู้รายได้ — แยกตามรายการCr Revenue per item: 80k + 80k + 10k

7

รับเงินส่วนเหลือ 87,800Invoice → PAID + VAT swap residual 2,800

Tax Invoice Scope = DEPOSIT (เคสนี้มัดจำ 50% ผสม VAT/ไม่มี VAT)

ตอนรับเงินมัดจำที่ขั้น 2 ผู้ใช้เลือก radio "Deposit / ใบกำกับภาษีของเงินมัดจำ" เพราะ:

• จ่ายแค่ 50% ของยอดรวม → เป็นมัดจำ ไม่ใช่ชำระเต็ม
• จะมีใบกำกับภาษี residual ออกบน Invoice เมื่อตอนส่งของ
• VAT pro-rated 2,800 จากใบมัดจำ + 2,800 จากใบ residual = 5,600 รวม (ตรงกับ Item A เท่านั้น เพราะ Item B + ค่าจัดส่งไม่มี VAT)

PDF ใบมัดจำ (DEP-…) จะเป็น "ใบกำกับภาษีของเงินมัดจำ / Tax Invoice for Deposit" PDF Invoice (INV-…) จะเป็น "ใบกำกับภาษี (ส่วนที่เหลือ) / Tax Invoice (Residual §86/4)" พร้อม 3 ส่วน:

1. ยอดรวม SO (170k + 5.6k VAT)
2. หักเงินมัดจำ (-85k - 2.8k VAT)
3. ยอดในใบ (85k + 2.8k VAT — เคลม Input VAT จากใบนี้)

ขั้นตอนที่เก็บมา

ทำไม VAT ต้องแบ่งเป็นสัดส่วน

ตามประมวลรัษฎากร เมื่อขายสินค้าผสม VAT/ไม่มี VAT ในเอกสารเดียว:

• Output VAT จะรับรู้เฉพาะส่วนของรายการที่ต้องเสีย VAT (Item A ในที่นี้)
• การจ่ายมัดจำ 50% → คิด VAT 50% × 5,600 = 2,800 (ไม่ใช่ครึ่งของ 14,000)
• ใบกำกับภาษีของมัดจำต้องแสดงทั้ง 3 รายการ แต่ระบุชัดเจนว่ารายการไหนคำนวณ VAT รายการไหนไม่

รายได้แยกตามรายการ — ทำไมสำคัญ

เมื่อบันทึก Recognise Revenue ระบบจะ:

1. Cr รายได้ทีละรายการ (Item A 80k, Item B 80k, ค่าจัดส่ง 10k)
2. Dr รายได้รอตัดบัญชี (Pre-order) เป็นยอดรวม 170k (เพื่อล้างยอดที่ค้างอยู่ในบัญชีนี้)

ประโยชน์:

• 📊 รายงาน Revenue ตามรายการ ทำได้ง่าย (ไม่ต้องแยกย้อนหลัง)
• 🔍 ตรวจสอบ ผู้สอบบัญชีเห็นชัดเจนว่ารายได้แต่ละ SKU เท่าไหร่
• 💼 PND.50 สำหรับธุรกิจที่ต้องแยกประเภทรายได้

สถานะสุดท้าย

บัญชี	สุทธิตลอด chain
ธนาคาร	+175,600 (มัดจำ 87.8k + ส่วนเหลือ 87.8k)
ลูกหนี้ (AR)	0
รายได้ — Item A	+80,000
รายได้ — Item B	+80,000
รายได้ — ค่าจัดส่ง	+10,000
Output VAT	+5,600 (เฉพาะ Item A)
COGS, สินค้าคงคลัง	ตาม WAC ของ Item A + Item B (ค่าจัดส่งไม่นับ)
Customer Advances, Deferred Sales Revenue Pre-order	0

เปรียบเทียบกับเคส 21

	เคส 21 (single product)	เคส 29 (mixed)
รายการใน SO	1 (รวม 2 หน่วยของสินค้าเดียว)	3 รายการต่างประเภท
VAT	7% ทุกรายการ	7% รายการเดียว + ไม่มี VAT 2 รายการ
Recognise Revenue Cr	1 รายการ aggregated	3 รายการแยก per item
ใบกำกับภาษีหลัก	ครอบคลุม 1 รายการ	ครอบคลุม 3 รายการแยกประเภท

← เคสที่ 28 · ← รายการเคส