เคสที่ 21 — AR: SO → รับมัดจำ 50% + §78 → ใบแจ้งหนี้ Pre-order → ออกใบกำกับภาษี → DO → รับรู้รายได้

ตัวเลข: SO 214,000 (200,000 + VAT 14,000) มัดจำ 50% 107,000 ส่งของภายหลัง

สถานการณ์: ลูกค้าตกลงสั่งสินค้า อยากได้ใบแจ้งหนี้ทันทีเพื่อบันทึกบัญชี (และเคลม Input VAT ใน PP30 งวดนี้) — แต่สินค้ายังไม่พร้อมส่ง ลูกค้าจ่ายมัดจำ 50% วันนี้ + อีก 50% ตอนรับของอาทิตย์หน้า

Flow

1

SO อนุมัติ2 × Product = 214,000

2

รับมัดจำ 50% = 107,000ออกใบกำกับภาษีของเงินมัดจำ §78 (auto INV-YYYYMM-NNN)

3

ใบแจ้งหนี้ Pre-order (ยังไม่มี DO)Cr 212107 Deferred Sales Revenue Pre-order 200,000

4

ออกใบกำกับภาษีบนใบแจ้งหนี้auto-numbered ลำดับต่อจากใบมัดจำ

5

DO อนุมัติ (ส่งของจริง)Inventory −150,000 COGS +150,000

6

รับรู้รายได้ (Recognise Revenue)Dr Deferred Sales Revenue / Cr Revenue 200,000

7

ปิด SO + รับเงินส่วนที่เหลือ 107,000

ขั้นตอนที่เก็บมา

ทำไมต้องใช้บัญชี Deferred Sales Revenue Pre-order (212107) แยกจาก Deferred Revenue (212103)

ใบแจ้งหนี้ Pre-order = §78 tax point ฟ้องแล้ว (Output VAT 14,000 บันทึก) — แต่ยังไม่ส่งมอบสินค้า ดังนั้นรายได้ยังไม่รับรู้ ระบบจึงเครดิตเข้า 212107 Deferred Sales Revenue (Pre-order) ไว้ก่อน เพื่อ:

1. ผู้สอบบัญชีเห็นแยกชัด — ยอด 212107 = ภาระต้องส่งของ ส่วน 212103 (Cash-basis VAT trio) = ภาระอื่น
2. ไม่ผสมกับเงินมัดจำ (212103) — เงินมัดจำเป็นเงินสดที่รับมาจริง ส่วน Pre-order คือ "เคลมยอดขายไว้แต่ของยังไม่ออก"
3. ลบล้างชัดเจน — ตอน DO อนุมัติ ระบบเรียก RecogniseRevenue ลบยอด 212107 = 0 → รับรู้รายได้ตรงนี้

§78 Tax Invoice Number — เลขที่อัตโนมัติ

ทั้งใบกำกับภาษีของเงินมัดจำ (ตอนรับเงิน) และใบกำกับภาษีหลัก (ตอนออกบนใบแจ้งหนี้) ใช้ลำดับเดียวกัน: INV-YYYYMM-NNN รีเซ็ตทุกเดือน — ตรงตามมาตรา 86/9 (ลำดับต่อเนื่องไม่มีกระโดด ระบุงวด PP30 ได้)

ขอบเขตของใบกำกับภาษี (Tax Invoice Scope) — สำคัญสำหรับการเคลม VAT

ระบบใหม่มี radio button ให้เลือกตอนออกใบกำกับภาษีที่ Customer Receipt:

ตัวเลือก	ความหมาย	ใช้เมื่อไหร่
🔘 DEPOSIT (เงินมัดจำ)	ใบกำกับภาษีฉบับนี้ครอบคลุมบางส่วน — จะออกใบกำกับภาษีอีกฉบับเมื่อส่งของ	กรณีเคส 21 (มัดจำ 50%, 30%, ใด ๆ)
🔘 FULL (เต็มจำนวน)	ใบกำกับภาษีฉบับนี้ครอบคลุมทั้งหมด — ไม่มีใบกำกับภาษีออกเพิ่ม	กรณีเคส 23 (จ่ายเต็ม 100%, shopping online, จ่ายล่วงหน้าเต็มยอด)

ค่า default = FULL (เหมาะกับ shopping online ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบบ่อยที่สุด)

กฎสำคัญ: การไม่ออกใบกำกับภาษีซ้ำ

ในเคสนี้ (มัดจำ 50%):

• ขั้นที่ 2 ออกใบมัดจำ DEP-... ครอบคลุม VAT 7,000 (50% ของ 14,000)
• ขั้นที่ 4 ออกใบ INV-... ครอบคลุม VAT 7,000 (อีก 50%) — ไม่ใช่ 14,000 ทั้งหมด!
• ผู้ซื้อเคลม Input VAT ได้รวม 14,000 (7k + 7k) ในงวด PP30 ที่แต่ละใบออก

ถ้าเลือก scope ผิด (เช่นเลือก FULL ที่ขั้นที่ 2) ระบบจะ:

• ไม่ auto-issue ใบกำกับภาษีบน Invoice ที่ขั้นที่ 4 อีก (เพื่อกันการเคลม VAT ซ้ำ 2 เท่า)
• ขั้นที่ 4 จะเป็นเอกสาร acknowledgment เฉย ๆ ไม่ใช่ §86/4

รูปแบบ PDF ตาม scope

scope	ชื่อเอกสาร	ส่วนประกอบของ PDF
DEPOSIT	"ใบกำกับภาษีของเงินมัดจำ / Tax Invoice for Deposit"	แสดงยอดรวม SO + ยอดเงินมัดจำ + ระบุชัดว่าจะมีใบกำกับภาษีอีกฉบับเมื่อส่งของ
FULL	"ใบกำกับภาษี (ชำระเต็มจำนวนล่วงหน้า) / Tax Invoice (Full Pre-payment)"	แสดงรายการสินค้าทั้งหมด + ระบุว่าครอบคลุมยอดเต็ม ไม่มีใบเพิ่ม
ขั้นที่ 4 ของ pre-order	"ใบกำกับภาษี (ส่วนที่เหลือ) / Residual Tax Invoice"	3 ส่วน: ยอดรวมตาม SO (เพื่อทราบ) + หักเงินมัดจำ + ยอดในใบนี้

สถานะสุดท้าย

บัญชี	การเปลี่ยนแปลงสุทธิ
ธนาคาร	+107,000 (รับมัดจำเท่านั้น — อีก 107,000 ค้างรับ)
ลูกหนี้ (AR)	+107,000
รายได้	+200,000
Output VAT	+14,000
COGS	+150,000
สินค้าคงคลัง	−150,000
Customer Advances, Deferred Sales Revenue Pre-order	0

ถ้าลูกค้าไม่จ่ายส่วนที่เหลือ

ใบแจ้งหนี้ค้างชำระ 107,000 → ติดตามทวงตามกระบวนการปกติ — ระบบไม่ต้องทำอะไรเพิ่มเพราะรายได้รับรู้ครบแล้ว ส่วน AR คงค้างจะปรากฏใน aging report ตามปกติ

ก่อนหน้า: เคสที่ 20 ← · ← รายการเคส