เคสที่ 18 — AP: PR → PO → มัดจำ 100% → ลงทะเบียนใบกำกับภาษี → GR → บิล
ตัวเลข: บิล 107,000 มัดจำ 107,000 (100%) — ผู้ขายส่งใบกำกับภาษีของเงินมัดจำ 3 วันหลังจ่ายเงิน
ในการตามใบกำกับภาษีตามมาตรา 78 จริง ลูกค้าโอนเงินก่อน แล้วผู้ขายจึงส่งใบกำกับภาษีตามมา (1–5 วัน) เคสนี้สาธิตการแยกการบันทึก:
- ตอนจ่ายเงิน (Day 0): VAT เข้า Deferred Input VAT ก่อน (ยังไม่ขอเครดิตได้)
- ตอนลงทะเบียนใบกำกับภาษี (Day 3): สลับเป็น Input VAT พร้อมใช้สิทธิ์ PP30
- ตอน Approve บิล: ระบบหลีกเลี่ยงการบันทึก VAT ซ้ำ (totalAlreadyRealisedVAT guard)
Flow
ขั้นตอนที่เก็บมา
เทียบกับ "ลืมลงทะเบียนใบกำกับภาษี"
หากผู้ใช้ข้าม action Register Tax Invoice (สมมุติว่าผู้ขายส่งใบกำกับภาษีมาแต่ user ลืมกด):
| มุมมอง | ลืมลงทะเบียน (legacy path) | เคสที่ 18 (§78 ถูกต้อง) |
|---|---|---|
| ตอนจ่ายมัดจำ | Dr Deferred Input VAT 7,000 | Dr Deferred Input VAT 7,000 (เหมือนกัน) |
| Register Tax Invoice | ไม่ใช้ | Dr Input VAT 7,000 / Cr Deferred Input VAT 7,000 ลงวันที่ tax_invoice_date |
| อนุมัติบิล | bill_service ออก swap pair Dr Input VAT / Cr Deferred VAT — รับรู้ภาษีซื้อ ณ วันบิล | totalAlreadyRealisedVAT ระงับ swap pair — บิลไม่บันทึก VAT |
| PP30 — งวดรับรู้ Input VAT | งวดวันที่บิล (มักเท่ากับ วันที่ GR) | งวดวันที่ใบกำกับภาษีของผู้ขาย (ตามมาตรา 78) |
| ผลรวม Input VAT | 7,000 (โพสต์ครั้งเดียว) | 7,000 (เท่ากัน — แต่ลงคนละงวด) |
สรุป: ทั้งสองทางลงบัญชีดุลถูก — ต่างกันที่งวดรับรู้ Input VAT. มาตรา 78 ระบุว่า VAT ต้องรับรู้ในงวดเดียวกับวันที่ออกใบกำกับภาษี ดังนั้นเคสที่ 18 จึงเป็นการบันทึกที่ถูกต้องตามกฎหมาย ส่วนการลืมลงทะเบียนทำให้ VAT ตกในงวดของบิล ซึ่งอาจไม่ตรงกับงวดใบกำกับภาษีจริง (มีความเสี่ยงในการตรวจสอบ).
ทำไมบิลไม่มีบรรทัด VAT
เนื่องจาก VAT ของมัดจำได้ swap จาก Deferred → Input ด้วย Action Register Tax Invoice ไปแล้ว ระบบ bill_service.go จึงระงับการออก swap pair (Dr Input / Cr Deferred) สำหรับส่วนมัดจำ — ป้องกันการคิด VAT ซ้ำซ้อน บิลที่ออกจึงเหลือเพียง Dr GR/IR 100,000 / Cr เงินจ่ายล่วงหน้า 100,000
สถานะสุดท้าย
| บัญชี | การเปลี่ยนแปลงสุทธิ |
|---|---|
| สินค้าคงคลัง | +100,000 |
| ภาษีซื้อ (พร้อมใช้สิทธิ์) | +7,000 |
| ธนาคาร | −107,000 |
| AP, เงินจ่ายล่วงหน้า, Deferred Input VAT, GR/IR Clearing | 0 |
ก่อนหน้า: เคสที่ 17 ← · เคสที่ 19 — มัดจำบางส่วน + §78 → · ← รายการเคส